LA-1997-6
| Instans: | Agder lagmannsrett - Dom |
|---|---|
| Dato: | 1997-06-26 |
| Publisert: | LA-1997-00006 |
| Stikkord: | Strafferett |
| Sammendrag: | |
| Saksgang: | Lyngdal herredsrett Nr.: 96-00170 - Agder lagmannsrett LA-1997-00006 M |
| Parter: | Ankepart: A Motpart: Den offentlege påtalemakta Aktor: Politiinspektør Ebba Farre Roksvold Forsvarar: Advokat Helge Abrahamsen |
| Forfatter: | Lagdomar Asbjørn Nes Hansen, formann Ekstraord. lagdomar Håkon Børresen Ekstraord. lagdomar Halvor Sigurdsen med meddomarar |
| Lovhenvisninger: | Straffeloven (1902) §229, §43, Straffeprosessloven (1981) §41, §436, §442 |
Statsadvokatane i Agder sette 28. august 1996 A under tiltale ved Lyngdal heradsrett til domfelling etter:
«Straffeloven §229, 2. straffalternativ for å ha skadet en annen på legeme eller helbred eller hensatt noen i avmakt, bevisstløshet eller liknende tilstand, og legemsbeskadigelsen hadde til følge sykdom eller arbeidsudyktighet som varte over 2 uker eller uhelbredeleig lyte, feil eller skade, eller medvirket til dette.
Grunnlag er følgende forhold eller medvirkning til dette:
Natt til søndag 7. juli 1996 ca kl. 05.30 på hybelen til B hos C, Østre Hauge, Farsund, tildelte han B diverse slag i ansiktet med knyttet neve mens B lå og sov i sengen. Han ble påført hjernerystelse og diverse blåmerker og hevelser i ansiktsregionen og ble sykemeldt ut juli måned.»
Lyngdal heradsrett sa 20. november 1996 dom med slik domsslutning:
«1. A, født xx.xx.1969, dømmes for overtredelse av straffeloven §229 2. straffalternativ til en straff fengsel av 90 - nitti - dager. Han tilkommer fradrag i straffen for utholdt varetekt med 2 - to - dager.
2. Han idømmes videre saksomkostninger med 10.000 - titusen - kroner.»
A har anka denne domen til Agder lagmannsrett, som har teke avgjerd 30. desember 1996 om å fremja anken som fullstendig anke (bevisanke). Det var ankeførehaving i tinghuset i Lyngdal 25. og 26. juni 1997, der sakgjevne møtte og forklara seg. Vidare gav 7 vitne forklaring for lagmannsretten. Dokumentasjonen av skriftlege prov går fram av rettsboka.
Sakgjevne er født xx.xx.1969 og arbeider som mekanikar ved ei verksemd i Farsund. Han er gift og har to mindreårige born. Han opplyser å ha ei årleg bruttoinntekt på om lag kr 200000, og er utan eige. Han er straffa og botlagd tidlegare, slik det er opplyst i heradsrettsdomen. Sakgjevne har sagt seg ikkje skuldig etter tiltalen.
Under ankeførehavinga sette aktor fram slik påstand:
«1. Tiltalte dømmes i samsvar med tiltalebeslutningen til straff av fengsel i 90 dager, med fradrag 2 dager for utholdt varetekt.
2. Tiltalte tilpliktes til å betale saksomkostninger fastsatt etter rettens skjønn.»
Forsvararen sette fram slik påstand:
«Tiltalte frifinnes, subsidiært anses på mildeste måte.»
Etter provføringa legg lagmannsretten til grunn, utover rimeleg tvil, at sakgjevne A har bore seg åt som nemnt i tiltalevedtaket, og at han har handla med den subjektive skuld som krevst for domfelling.
Når det gjeld dei nærare faktiske omstenda som domfellinga byggjer på, viser lagmannsretten til, og held seg til, domsgrunnane i den påanka domen, jf. straffeprosesslova §41 tredje leden.
Sakgjevne og broren D har for lagmannsretten i hovudsak forklara seg på same måten som for heradsretten. Den krenkte i saka, B, gav ikkje forklaring for heradsretten, men derimot for lagmannsretten. I den rettslege forklaringa si gjekk dette vitnet frå sine tidlegare politiforklaringar om at han ikkje vakna av slaga mot hovudet og ikkje hadde noko minne frå hendinga. For lagmannsretten forklara B at han vakna av at han vart slegen og såg at det var sakgjevne som slo, før det svartna for han. Vitnet forklara at han tidlegare ikkje hadde sagt sanninga, dels av di han med sin bakgrunn har for vane å seia minst mogeleg til politiet og dels av di han var inne på å ordna opp i saka sjølv.
Ved vurderinga av prova i saka har lagmannsretten lagt vekt på fleire moment, som alle talar for det resultatet lagmannsretten har kome fram til, og som sett i samanheng gjev grunnlag for å byggja på - utover rimeleg tvil - at sakgjevne var gjerningsmannen. Det er såleis ikkje omstridt at sakgjevne og broren D i det aktuelle tidsromet natt til sundag 7. juli 1996 var i grannelaget og spurde etter kvar B budde. Dei visste då båe at B i ei samtale med den tredje broren, E, hadde uttala seg krenkjande om dei. Det er ikkje noko som tyder på at det på nett same tida denne natta var andre ute som òg ville ta eit oppgjer med B. Då D overfor lensmannsførstebetjent Foss den 8. juli 1996 endra si tidlegare forklaring og vedgjekk at dei hadde gått vidare til huset der B heldt til og gav Foss forståing av at sakgjevne var gjerningsmann, hadde D enno ikkje samtala med sakgjevne i ventecella på Mandal politistasjon. Det er såleis ikkje truverdig når sakgjevne og broren hevdar at dei i denne samtala vart samde om at sakgjevne, trass i at han var uskuldig, skulle ta på seg ansvaret for valdsbruken, for å skjerma D. Omstenda talar klårt for at både D og sakgjevne forklara seg sant då sakgjevne vart oppgjeven som gjerningsmann. Endeleg har lagmannsretten lagt vekt på den rettslege forklaringa til den krenkte, B, som knyter sakgjevne til valdsbruken.
Valdsbruken førde til at B fekk hjernerysting og skader i andletet som nemnt i tiltalen, m.a. gjekk det utover båe auga hans. Samla sett ligg det her føre slik skade som fell inn under straffelova §229. Vidare legg lagmannsretten til grunn at slaga førde til at B svima av, slik at òg det andre alternativet i §229 - «hensetter nogen i Afmagt, Bevidstløshed eller lignende Tilstand» - vil gjelda. Med omsyn til det subjektive skuldkravet, vert det lagt til grunn at sakgjevne måtte skjøna at slaga hans - og det er tale om fleire knyttneveslag mot andletet - sikkert eller «overveiende sannsynlig» ville få slike fylgjer.
Sakgjevne vert i samsvar med tiltalen dømd etter det andre straffalternativet i straffelova §229, med di det uomstridt er opplyst at B av lege vart sjukmeld i over to veker. Det vert lagt til grunn at sakgjevne «kunde have indseet Muligheden af en saadan Følge», jf. straffelova §43.
Ved straffutmålinga har lagmannsretten lagt vekt på dei same synsmåtane som heradsretten har nemnt i sin dom. Trass i at B hadde kome med krenkjande utsegner overfor bror til sakgjevne, må valdsbruken reknast som uprovosert. Etter rettspraksis dei siste åra skal det av allmennpreventive grunnar reagerast strengt mot uprovosert vald, særleg når valdsbruken har skadefylgjer. Åtferda til sakgjevne i dette tilfellet har preg av ei privat avstraffing. Etter valdsbruken forlét sakgjevne B i hjelpelaus tilstand åleine på romet.
Både aktor og forsvarar har vist til straffutmålingspraksis ved domfelling etter straffelova §229. Lagmannsretten har vorte ståande ved å fastsetja straffa til fengsel i 90 dagar, i samsvar med påstanden frå aktor og domen i heradsretten. Til frådrag i straffa kjem 2 dagar for varetektsfengsel.
Lagmannsretten skal i dette tilfellet òg overprøva avgjerda av sakskostnadsspørsmålet for heradsretten, jf. straffeprosesslova §442 1. punktum. Sakgjevne, som har anka til fånyttes, bør i dette tilfellet påleggjast å betala noko av sakskostnadene både for heradsretten og lagmannsretten, jf. straffeprosesslova §436 fyrste og andre leden. Ut frå det som er opplyst om den økonomiske evna og skyldnadene hans, er lagmannsretten komen til at sakgjevne bør dømast til å betala kr 12.000 i samla sakskostnader til det offentlege.
Domen er samrøystes.
Domsslutning:
1. A, fødd - - - - 1969, vert dømd for eitt brotsverk mot straffelova §229 2. straffalternativet til ei straff av fengsel i 90 - nitti - dagar. Til frådrag i straffa kjem 2 -to - dagar for varetektsfengsel.
2. A vert dømd til å betala sakskostnader til det offentlege med 12.000 - tolvtusen - kroner innan 2 - to - veker etter at domen er forkynt.