LA-1997-1566
| Instans: | Agder lagmannsrett - Dom |
|---|---|
| Dato: | 1997-01-21 |
| Publisert: | LA-1997-01566 |
| Stikkord: | |
| Sammendrag: | |
| Saksgang: | Horten herredsrett - Agder lagmannsrett LA-1997-01566 |
| Parter: | Ankepart: A (Forsvarer: Advokat Hanne Pentzen) Ankemotpart: Den offentlege påtalemakta (Aktor: Fyrstestatsadvokat Arnfinn Hval) |
| Forfatter: | Lagdomar Asbjørn Nes Hansen Lagdomar Erling Strand Ekstraord. lagdomar Birger Lassen |
| Lovhenvisninger: | Straffeloven (1902) §257, §258, §263, §54, Fengselsloven (1958) §41 |
Horten heradsrett sa 31. oktober 1997 dom med slik domsslutning:
"1. A, f. xx.xx.1953, dømmes for en overtredelse av straffeloven §258, jf. §257 jf. §263, til en straff av fengsel i 9 - ni - måneder. Straffen er en fellesstraff med resttiden på 40 dager etter prøveløslatelsen den - - .08.1997 fra Horten herredsretts dom av - - .06.1997, jf. straffeloven §54 nr. 3, jf. fengselsloven §41.
Pr. domsavsigelsesdato kommer 53 - femtitre - dager til fradrag for utholdt varetektsarrest.
2. Saksomkostninger idømmes ikke."
Sakshøvet og dei personlege tilhøva til den dømde går fram av domen.
A har anka til Agder lagmannsrett over straffutmålinga i denne domen. Påtalemakta har motanka. Ankane vart fremja ved vedtak av lagmannsretten 2. desember 1997. Det var ankeførehaving i X 20. januar 1998, der den dømde møtte og forklara seg. To vitne, av desse eit sakkunnig vitne, gav òg forklaring.
Forsvararen, advokat Hanne Pentzen, sette fram slik påstand:
"Tiltalte dømmes på mildeste måte."
Aktor, fyrstestatsadvokat Arnfinn Hval, sette fram slik påstand:
"I herredsrettens dom gjøres den endring at straffen settes til fengsel i 1 - ett - år.
I straffen fragår 134 - etthundreogtrettifire - dager for varetektsfengsel."
Lagmannsretten har kome til at anken frå den dømde bør føra fram, slik at straffa vert sett noko ned.
Som det går fram av heradsrettsdomen, har den dømde heile 44 straffedomar på seg frå tidlegare, av dette 42 domar for vinningsbrot. Utskrifta av strafferegistret viser at han ei rekkje gonger har gjort seg skuldig i nye straffebrot stutt tid etter at han er komen ut på prøve etter soning av føregåande dom. Han har i årevis vandra ut og inn av fengsla, og har aldri makta å skaffa seg eit ordna tilvære i dei tidsroma han har vore på frifot.
Etter at heradsretten sa dom i saka her, har Høgsterett i ein dom frå 15. desember 1997 i sak lnr. 79B/1997 ( HR-1997-00079 B), snr. 44/1997, kome med prinsipielle utsegner om straffenivået for vinningsbrot når det gjeld tilbakefallslovbrytarar. I votumet til fyrstvoterande, som to andre domarar slutta seg til, heiter det m.a. på side 3-4 i domsutskrifta:
"Det må kunne legges til grunn at et vesentlig antall vinningsforbrytelser begås av en liten gruppe personer.
Dette har i de senere år vært påpekt fra påtalemyndighetens side ved flere anledninger. Både for å styrke samfunnets vern mot de skadelige utslag av denne gruppens aktiviteter, og utfra mer allmenne forholdsmessighetsbetraktninger, er jeg enig med aktor i at det kan være grunn til en generell skjerpelse av straffenivået for tilbakefallsforbrytere innenfor den mer omfattende vinningskriminalitet. Dette vil etter mitt syn medføre et bedre samsvar mellom straffereaksjonene og de skadevirkninger denne gruppen påfører samfunnet. Jeg understreker imidlertid at det er mange forhold som har betydning ved den konkrete utmåling av straffesanksjoner.
Den enkelte gjerningsmann må bedømmes individuelt. Jeg viser også til at Høyesterett i en sak om nivåskjerpelse for voldtektsforbrytelser - Rt-1994-1552 - uttalte at domstolene bør være varsomme med å endre straffenivået i store sprang, men at straffenivået bør tilpasses samfunnsforholdene til enhver tid."
På bakgrunn av dei refererte prinsipielle merknadene frå fleirtalet i Høgsterett, meiner lagmannsretten det er rom for ein auke i straffenivået samanlikna med tidlegare praksis, med di den dømde i saka vår må reknast å falla inn under den gruppa av tilbakefallslovbrytarar som merknadene tek sikte på. Som nemnt i merknadene, bør domstolane likevel vera varsame med å endra straffenivået i store sprang. Ei straff på 9 månaders fengsel for eit enkeltståande grovt tjuveri som denne domfellinga gjeld, rettnok som samstraff med ei resttid på 40 dagar, synest vera eit for stort sprang i høve til tidlegare straffutmålingspraksis, og endå meir påstanden frå aktor på 1 år. Lagmannsretten har vorte ståande ved at ei straff på fengsel i 7 månader - som samstraff med resttida etter soning av føregåande dom - synest høveleg, og også må kunna forsvarast ut frå ein rettferdstankegang. Ei slik straffastsetjing må likevel reknast som ei skjerping av straffa i høve til tidlegare praksis. Ved straffutmålinga har lagmannsretten elles i hovudsak lagt vekt på dei same omsyna som heradsretten, og som det er gjort greie for i domsgrunnane i den påanka domen.
Det kom fram under ankeførehavinga at den dømde ynskjer - og synest vera motivert for - å få plass ved institusjonen Y gård, som er opplyst å vera eit bu- og arbeidstreningssenter. I den samanhengen har Z kommune stilt økonomisk garanti for eit mogeleg opphald der gjeldande frå 1. februar 1998. På bakgrunn av den tragiske livssituasjonen den dømde er i, særleg av di han lite maktar å ta hand om seg sjølv når han er på frifot, ville det vera sterkt ynskjeleg om han no kunne skaffast plass på denne institusjonen, og då helst i direkte tilknyting til at han vert sett fri på prøve frå soning av domen her.
Straffa vert som nemnt sett til fengsel i 7 månader. Den dømde har sete i varetektsfengsel sidan han vart pågripen 9. september 1997, og har krav på varetektsfrådrag med 135 dagar.
Domen er samrøystes.
Domsslutning:
I domen til heradsretten vert det gjort den endringa at straffa vert sett til fengsel i 7 - sju - månader. Varetektsfrådraget skal vera på 135 - eitthundreogtrettifem - dagar.