HR-2000-623 - Rt-2000-1458

Instans:	Høyesterett - Dom
Dato:	2000-09-20
Publisert:	HR-2000-00623 - Rt-2000-1458 (356-2000)
Stikkord:	Strafferett, Legemsbeskadigelse, Trusler, Straffutmåling
Sammendrag:	Domfelte var funnet skyldig i omfattende krenkelser av tidligere samboere; både vold og trusler. Han ble også funnet skyldig i vold og trusler mot andre. Truslene var dels fremsatt ved ord og dels ved bruk av kniv. I byretten ble A dømt til fengsel i 3 år. Lagmannsretten endret en domfellelse for ran til å gjelde Straffeloven (1902) §§ 228 første ledd og § 392 første ledd, og fastsatte straffen til fengsel i 2 år og 3 måneder. A var tidlegere dømt to gonger i 1995 og 1996 for brudd på Straffeloven (1902) § 229 første straffalternativ og på § 228 første ledd, jf. andre ledd. Domfellingen nå gjaldt handlinger fra perioden desember 1996 til august 1999. Domfelte anket over straffutmålingen, som han mente var vesentleg for streng sett i forhold til de straffebestemmelsene det gjaldt og praksis i saker om disse. Høyesterett fastsette straffa til fengsel i 2 år. Uttalt at det ble særlig lagt vekt på krenkelsene av de tidligere samboerene. Høyesterett la også vekt på at handlingene nå, sammen med de tidlegere dommene, viste et mønster hos domfelte.
Saksgang:	Stavanger byrett nr. 1999-01102 M - Gulating lagmannsrett LG-1999-2023 M - Høyesterett HR-2000-00623, straffeanke
Parter:	[A-mann] (advokat John Christian Elden) mot Den offentlige påtalemyndighet (kst statsadvokat Arild Dommersnes)
Forfatter:	Utgård, Rieber-Mohn, Tjomsland, Aarbakke, Gjølstad
Lovhenvisninger:	Straffeloven (1902) §227, §228, §229, §162, §230, §232, §267, §268, §291, §326, §35, §37B, §37D, §392, §54, §62, §63, Legemiddelloven (1992) §24, §31

Dommar Utgård: Stavanger byrett sa 25. oktober 1999 dom med slik domsslutning:

«A, født *.*.1962, dømmes for overtredelse av straffeloven §229 1. straffalternativ jf. §230, straffeloven §267 jf. §268 første ledd, fem overtredelser av straffeloven §227 1. straffalternativ, tre overtredelser av straffeloven §228 første ledd jf. §230, to overtredelser av straffeloven §228 første ledd jf. §232 jf. §230, en overtredelse av straffeloven §291, to overtredelser av straffeloven §162 første ledd, en overtredelse av straffeloven §326 første ledd 2. pkt., samt tre overtredelser av legemiddelloven §31 annet ledd jf. §24 første ledd, alt sammenholdt med straffeloven §62 første ledd og §63 annet ledd og som fellesstraff med den betingede del av Skien og Porsgrunn byretts dom av 05.02.96 jf. straffeloven §54 nr. 3 til fengsel i 3 - tre - år. Til fradrag i straffen går 130 - etthundreogtretti - dager for utholdt varetekt.

Han frifinnes for en overtredelse av legemiddelloven §31 annet ledd jf. §24 første ledd og en overtredelse av straffeloven §291.

Forsåvidt gjelder en tiltalepost for overtredelse av straffeloven §291 avvises denne.

Til fordel for statskassen inndras en stk. luftpistol 177 cal. Nitro 45 og en stk. lommekniv med syv cm. blad, jf. straffeloven §37B, jf. §37D samt en stk. Giesser kjøkkenkniv, en stk. kjøttøks, en stk. øks m/skinnfutteral og en stk. Norrøna kniv med 12 cm. blad, jf. straffeloven §35 jf. §37D.»

Domfelte anka dommen til Gulating lagmannsrett. Lagmannsretten gjorde 22. november 1999 vedtak der anken vart nekta fremja så langt ho gjaldt bevisvurderinga under skuldspørsmålet, men vart fremja med omsyn til straffutmålinga.

Lagmannsretten sa dom 14. april 2000 med slik domsslutning:

«I byrettens dom gjøres disse endringer:

1. Domfellelsen for overtredelse av straffeloven §267 jf. §268 første ledd går ut.

2. A dømmes også for overtredelse av straffeloven §228 første ledd og straffeloven §392 første ledd.

3. Straffen settes til fengsel i 2 - to - år og 3 - tre - måneder. Til fradrag i straffen går 302 dager for utholdt varetektsfengsel.»

Lagmannsretten hadde ved vurderinga av om anken skulle fremjast, oversett at domfelte også hadde anka over saksbehandlinga med omsyn til uklare eller ufullstendige domsgrunnar. Byretten hadde domfelt for brot på straffelova §267, jf. §268 første ledd. Lagmannsretten behandla også saksbehandlingsanken og fann det ikkje tilstrekkeleg sikkert at byretten hadde lagt til grunn at vilkåret om vinningsføremål ved ran var oppfylt. Domfelte vart derfor funnen skuldig etter dei mindre alvorlege føresegnene i straffelova §228 første ledd og §392 første ledd.

Sakstilhøvet og domfelte sine personlege tilhøve går fram av domsgrunnane frå dei tidlegare rettane.

Domfelte har anka over straffutmålinga, som han meiner er vesentleg for streng sett i høve til dei straffeboda det gjeld og praksis i saker om desse.

Eg er komen til at anken må takast til følgje ved at straffa blir sett noko ned.

Domfellinga gjeld i hovudsak vald og truslar, særleg overfor to tidlegare sambuarar, og eg skal i grove trekk gå gjennom desse tilhøva. Domfelte er også funnen skuldig i ein del mindre alvorlege tilhøve, som eg ikkje finn det nødvendig å gå inn på.

A låste seg 29. desember 1996 om lag klokka 03.30 inn i leilegheita til tidlegare sambuar B. Det må byggjast på at domfelte hadde fått nøkkel av B ved eit tidlegare høve. Domfelte, som meinte B hadde eit forhold til ein ny venn, slo henne i ansiktet med flat hand, og han gjorde det same med vennen hennar då denne kom mot domfelte.

C var sambuar med domfelte frå forsommaren til hausten 1997. Domfelte kom 22. januar 1998 inn i leilegheita til C, som ved dette høvet hadde gløymt å låse døra. Han trekte fram ein kniv, som ho gjennom eit basketak måtte konsentrere seg om å halde borte frå kroppen sin. Domfelte slo så etter henne med eit strykejern som hadde vore i bruk og som enno var varmt, og han trefte henne med dette mot bar hud under høgre arm ved brysthøgde.

Natt til den 27. januar 1998 kom C heim omkring midnatt, og domfelte kom plutseleg opp bak henne idet ho var i ferd med å gå inn i leilegheita. Han skauv henne framfor seg, og tok fram ein kniv som han heldt mot henne. Politiet kom til med stort mannskap og rydda opp i situasjonen. Om lag eitt døger seinare banka domfelte på vindauget hennar, og han trua då med å drepe henne. Ho ringte til politiet, og då han vart arrestert ropte han til henne «husk at politiet ikke kan passe på meg alltid, jeg kommer ut igjen og da skal jeg ta og drepe deg».

Domfelte kom den 7. februar 1998 syklande i Stavanger, og han trefte då C som kom køyrande i bil saman med ein mann. Domfelte sette fram truslar retta mot hennar mindreårige barn, samstundes som han slo med ein kjetting mot bilvindauget, slik at ruta vart knust og C deretter måtte nytta handa til å stoppe eit nytt slag retta mot ansiktet sitt.

Domfelte er også funnen skuldig i vald og truslar mot andre enn tidlegare sambuarar.

Den 23. mai 1997 skalla domfelte D i ansiktet, slik at denne braut nasebeinet. C var den 31. oktober 1997 på besøk hos ei venninne, E, og domfelte trua då med å valdta barna og drepe mora til E. Den 23. desember 1997 heldt han ein knivspiss mot haka til F, medan han spurte om F var redd for å døy. Og den 18. august 1999 tok han mellom anna ei skinnjakke og ein mobiltelefon frå G ved å slå denne fleire gonger i ansiktet med knytt hand, og han skalla G i ansiktet då denne prøvde å få attende eigedelane sine.

Det går fram av det eg nå har gått gjennom, at domfelte har gjort seg skuldig i mange alvorlege handlingar over lang tid. I sum er han funnen skuldig i 1 brot på straffelova §229 om lekamsskading, 6 tilfelle av brot på straffelova §228 om lekamsfornærming og 5 tilfelle av brot på straffelova §227 om truslar. I tillegg kjem enkelte andre, mindre alvorlege tilhøve. Ved utmålinga av straff har krenkingane av dei tidlegare sambuarane særleg vekt.

Eg finn også grunn til å peike på at domfelte i 1995 vart dømt til fengsel i 120 dagar for brot på mellom anna straffelova §229 første straffalternativ, og at han i 1996 vart dømt til fengsel i 90 dagar, av dette 30 dagar utan vilkår, for brot på straffelova §228 første ledd, jf. annet ledd. Den siste dommen var fellesstraff med resttid frå dommen i 1995. Vår sak gjeld handlingar i perioden frå desember 1996 til august 1999, og sett i samanheng med dei tidlegare dommane viser dette eit mønster i åtferda.

Straffa må i ein slik situasjon bli streng. Eg finn likevel at lagmannsretten har kome til ei noko for streng straff i høve til tidlegare praksis, sjølv om det gjeld eit samansett sakstilhøve der utmålinga i stor grad må bli konkret. Eg meiner straffa bør setjast til fengsel i 2 år.

Domfelte har no sete 461 dagar i varetekt.

Eg røystar for slik

dom:

Straffa i dommen frå lagmannsretten blir endra til fengsel i 2 - to - år. I straffa går frå 461 - firehundreogsekstiein - dagar for varetekt.

Dommer Rieber-Mohn: Jeg er i det vesentlige og i resultatet enig med førstvoterende.

Dommer Tjomsland: Likeså.

Dommer Aarbakke: Likeså.

Dommer Gjølstad: Likeså.

Etter røystinga sa Høgsterett slik

D O M :

Straffa i dommen frå lagmannsretten blir endra til fengsel i 2 - to - år. I straffa går frå 461 - firehundreogsekstiein - dagar for varetekt.