LA-1993-198
| Instans: | Agder lagmannsrett - Dom |
|---|---|
| Dato: | 1993-05-06 |
| Publisert: | LA-1993-00198 |
| Stikkord: | Strafferett |
| Sammendrag: | |
| Saksgang: | Agder lagmannsrett LA-1993-00198. |
| Parter: | Førstestatsadvokat Bjørn A. Paulson, Skien mot A (Forsvarer: Advokat Anders Bahr, Tønsberg. Bistandsadvokat: Advokat Bjørn Hoffstad, Sandefjord). |
| Forfatter: | Lagdommer Asbjørn Nes Hansen, formann. Ekstraord. lagdommer Martin Beer. Byrettsdommer Nils Henrik Johansen |
| Lovhenvisninger: | Straffeloven (1902) §195, §196, §207, §62, Skadeserstatningsloven (1969) §3-3, §3-5 |
År 1993 den 6. mai ble rett holdt i lagmannsrettens lokale i Tønsbergs Arbeiderforening i Vestfold lagsogn.
År 1993 den 7. mai fortsatte forhandlingene.
Retten trekte seg attende for rådlegging.
Det vart deretter sagt slik dom:
Statsadvokatane i Vestfold og Telemark har 2. februar 1993 sett A under tiltale ved Agder lagmannsrett, Vestfold lagsokn, til domfelling etter:
"I
Straffeloven §195 første ledd, 1. straffalternativ, for å ha hatt utuktig omgang med et barn under 14 år, ved at han i X:
a) i tiden fra 1982 og frem til 2. september 1983 gjentatte ganger onanerte sin sønn B, født xx.xx.1969,
b) i tiden fra høsten 1988 og frem til 15. april 1989 gjentatte ganger onanerte sin sønn C, født xx.xx.1975.
II.
Straffeloven §196 første ledd, for å ha hatt utuktig omgang med noen som var under 16 år, ved at han i X:
a) i tiden fra 2. september 1983 til sommeren 1985 gjentatte ganger onanerte sin sønn B, født xx.xx.1969,
b) i tiden fra 15. april 1989 frem til sommeren 1991 gjentatte ganger onanerte sin sønn C, født xx.xx.1975, fikk C til å onanere seg og flere ganger sugde på guttens penis.
III.
Straffeloven §207 første ledd, 1. straffalternativ, for å ha hatt utuktig omgang med slektning i nedstigende linje, ved at han til tid og på sted som nevnt under post I og II forholdt seg som beskrevet der overfor sine to sønner B og C."
I brev 25. mars 1993 til statsadvokatane, med kopi til lagmannsretten og forsvararen, har bistandsadvokaten bede om at krav om skadebot (oppreising) til dei to krenkte vert teke med i straffesaka.
A er født xx.xx.1937 og bur i - - -veien 52 i X. Har har utdaning frå yrkesskule og maskinistskule og arbeider som mekanikar i oljeverksemda i Nordsjøen. Han opplyser å ha ei årsinntekt på om lag kr 220.000 og har ikkje formue. Den sakgjevne er no separert. Han har tre born frå ekteskapet, dei to som er krenkte i saka her og ein eldre son.
Den sakgjevne er tidlegare ikkje straffa eller botlagd.
A har møtt i retten og forklara seg. Han har sagt seg skuldig i postane I a), II a) og II b), delvis skuldig i post III og ikkje skyldig i post I b) i tiltalen.
Det er lagt fram eit spørsmålsskrift for lagretten med 6 hovudspørsmål, som svarar til tiltalevedtaket. Lagretten har svara nei på spørsmål 2 og ja på dei andre spørsmåla. Retten - dei tre juridiske domarane - har lagt denne avgjerda til grunn for domen i saka. Den sakgjevne vert etter dette straffedømd for eit brotsverk mot straffeloven §195 fyrste leden 1. straffalternativet, to brotsverk mot straffeloven §196 fyrste leden og to brotsverk mot straffeloven §207 fyrste leden 1. straffalternativet. Han vert frifunnen for tiltale om eit brotsverk mot straffeloven §195 fyrste leden 1. straffalternativet.
I samband med straffutmålinga skal retten - dei tre juridiske domarane, ordføraren i lagretten og dei tre uttrekte lagrettemedlemene - nemne:
Etter provføringa må det leggjast til grunn at den sakgjevne tok til å misbruke sonen B i 1982, før guten hadde fylt 13 år. Misbruken varde ved iallfall fram til B nærma seg 15-årsalderen. Retten byggjer på at den sakgjevne har onanert guten ved ei lang rekkje tilfelle i dette tidsromet. Den sakgjevne fekk og B til å onanere seg, men dette tilhøvet er det ikkje reist tiltale for. Han nytta ikkje fysisk makt for å oppnå det han ville. Misbruken av B skjedde heime, der den sakgjevne budde saman med kona og borna. Det har kome fram at det seksuelle samlivet mellom ektemakane fungerte mindre bra, og den sakgjevne har vist til dette som ein grunn til at han tok til å misbruke sønene sine.
Med omsyn til den yngste sonen, C, gjeld domfellinga utuktig omgang med guten etter at han hadde fylt 14 år og fram til han var 15 eller 16 år. C har vorte utnytta seksuelt ei lang rekkje gonger i dette tidsromet. I dei fleste tilfelle har det skjedd ved at den sakgjevne har onanert C og fått guten til å onanere seg. Ved fleire høve var det tale om onanering til sædavgang. Nokre gonger skjedde misbruken i form av suging av kjønnslemen til guten. C har forklara at han ved eit høve hadde sædavgang inne i munnen til faren. Flesteparten av overgrepa skjedde heime, men guten vart og misbrukt under turar ute og i bilen. Heller ikkje overfor C har den sakgjevne nytta vald i samband med overgrepa. Men guten vart fortald at han kunne kome på barneheim dersom han sa frå til nokon, og det kan ha medverka til at ingen andre fekk kjennskap til kva som gjekk føre seg.
Ved straffutmålinga vil dei allmennpreventive omsyna vege tungt og tale for ein streng straffereaksjon. Saka her gjeld ein far som ei lang rekkje gonger og over etter måten lange tidsrom har misbrukt to av sønene sine. Det er tale om eit grovt tillitsbrot frå ein omsorgsperson overfor søner i ein sårbar tenåringsalder. Til all lukke let dei to gutane til å ha fått mindre psykiske skadeverknader av overgrepa enn i mange andre tilfelle. Men ut frå det ein elles allment veit om fylgjene av seksuell misbruk av mindreårige, må det reknast med at opplevingane har sett djupe spor. Ein kan heller ikkje sjå bort frå risikoen for psykiske seinverknader av overgrepa. B går for tida til behandling hos psykolog. Både han og C har i retten forklara seg om korleis dei har opplevd overgrepa.
I straffminkande lei har retten teke omsyn til at den sakgjevne på eit tidleg steg av saksgangen vedgjekk dei handlingane han no vert dømd for. Dette gjorde han jamvel før dei to krenkte sønene hadde meldt saka til politiet. Den sakgjevne har på denne måten medverka til å klårleggje saka raskast mogleg. Han har søkt fagleg hjelp for problema sine, og møter jamleg fram i ei terapigruppe for overgriparar som har vedgått handlingane sine. Det må og reknast med at det lettar situasjonen for dei krenkte at overgriparen har lagt korta på bordet og vedgått skuld.
Retten har fastsett straffa til fengsel i 1 år. Straffa er fastsett under omsyn til straffeloven §62 fyrste leden.
Statsadvokaten har på vegner av dei to krenkte sønene sett fram påstand om at den sakgjevne skal dømast til å betale skadebot for ikkje-økonomisk skade (oppreising) etter skadeserstatningsloven §3-5, jf. §3-3, avgrensa oppetter til kr 35.000 til kvar. Bistandsadvokaten har grunngjeve kravet nærare. Den sakgjevne har ikkje motsett seg å svare skadebot, men meiner summane bør setjast lågare. Han har særleg vist til at han har kome opp i eit tyngjande kausjonsansvar i samband med lån sonen B har teke opp. Dei juridiske domarane, som avgjer skadebotkrava, meiner og at vilkåra for å gje dom for krava er til stades, og at den sakgjevne bør dømast til å svare skadebot.
Det er ved avgjerda teke omsyn til dei momenta som er nemnde i avgjerda i Rt-1988-532. Ein viser elles til dei synsmåtane retten har halde fram i samband med straffutmålinga. Ein kan ikkje sjå at det ved fastsetjing av skadebotsummane bør takast noko omsyn til det økonomiske mellomværet mellom den sakgjevne og B i samband med kausjonsansvaret. Skadebota vert fastsett til kr 30.000 til kvar av dei krenkte.
Domen er samrøystes.
Slutning:
1. A, født xx.xx.1937, vert dømd for eit brotsverk mot straffeloven §195 fyrste leden 1. straffalternativet, to brotsverk mot straffeloven §196 fyrste leden og to brotsverk mot straffeloven §207 fyrste leden 1. straffalternativet, alt samanhalde med straffeloven §62 fyrste leden, til ei straff av fengsel i 1 - eitt - år.
Han vert frifunnen for tiltale om eit brotsverk mot straffeloven §195 fyrste leden 1. straffalternativet.
2. A vert dømd til innan 2 - to - veker frå forkynninga av domen å betale skadebot for ikkjeøkonomisk skade (oppreising) til B og C, kvar med 30.000 - trettitusen - kroner.