RG-1993-1265
| Instans: | Agder lagmannsrett - Dom |
|---|---|
| Dato: | 1993-03-23 |
| Publisert: | RG-1993-1265 (238-93) |
| Stikkord: | Bygningsrett |
| Sammendrag: | |
| Saksgang: | Kristiansand byrett Nr.: 90-00357 - Agder lagmannsrett LA-1992-00306 A. Rettskraftig. |
| Parter: | Ankende part: Søgne kommune v/ordføreren (Prosessfullmektig: Adv. Ove Chr. Lyngholt). Motpart: Eldar Dingsøyr (Prosessfullmektig: Ingen). |
| Forfatter: | 1. Lagdommer Asbjørn Nes Hansen. 2. Sorenskriver Harald Jølle. 3. Eks.ord. lagdommer Rolf Harto |
| Lovhenvisninger: | Plan- og bygningsloven (1985) §27-1, §27-2, Tvistemålsloven (1915) §153, §172, §176, §180, Bygningsloven (1965) §25, §28, Forvaltningsloven (1967) §16, §1, §27, §2e, Skadeserstatningsloven (1969) §2-1, §15, §25, §28-1, §28-2, §94 |
År 1993 den 9. mars ble lagmannsrett holdt i Søgne rådhus til behandling av tvistemål for Vest-Agder lagsogn.
År 1993 den 23. mars vart rett sett på nytt på kontoret til Agder lagmannsrett i Skien for domsavseiing, med rettsformannen til stades. Dei andre domarane har skrive under domen ved sirkulasjon, jf. tvistemålslova §153.
Det vart for stengde dører sagt slik dom:
Eldar Dingsøyr har kravd skadebot av Søgne kommune, etter ei reguleringsendring som førde til bygging på eit areal som tidlegare var utlagt til friområde. Dingsøyr gjer gjeldande at kommunen ved å la vere å varsle han om endringa, har gjort seg skuldig i ein saksførehavingsfeil som må føre til skadebotansvar for det økonomiske tapet han har lide ved at det har kome opp hus på det omstridde arealet. Utbygginga har har gjeve redusert utsikt for eigedomen til Dingsøyr, og det har ført til ein monaleg reduksjon i omsetnadsverdien. Kristiansand byrett - kst. domar Unneberg med to meddomarar - sa dom i tvisten 31. januar 1992 med slik domsslutning:
"1. Søgne kommune v/ordføreren betaler innen to - 2 - uker erstatning til Eldar Dingsøyr med kr 50.000 - kronerfemtitusen 00/100 for redusert verdi på hans bolig i Tjønneheia 1.
2. Søgne kommune v/ordføreren erstatter innen to - 2 - uker Eldar Dingsøyr hans sakomkostninger med kr 43.960 - kronerførtisekstusennihundreogseksti 00/100 - ."
Domen vart gjeven under dissens, med di fagdomaren røysta for å frifinne kommunen. Heile retten meinte det låg føre ansvarsgrunnlag ved at kommunen som arbeidsgjevar var skadebotansvarleg etter skadeserstatningslova §2-1, men fagdomaren kom til at det ikkje var årsakssamanheng mellom saksførehavingsfeilen og det mogelege tapet, og at det elles var tvilsamt om det var tale om noko økonomisk tap. Den nærare faktiske bakgrunnen for tvisten, kva partane gjorde gjeldande for byretten og grunngjevinga for domsresultatet går fram av domen.
Søgne kommune, med advokat Ove Chr. Lyngholt som prosessfullmektig, har anka domen til Agder lagmannsrett. Anken rettar seg både mot provsvurderinga og rettsbruken til byretten. Eldar Dingsøyr, som var representert med advokat i byretten, men fører saka sjølv for lagmannsretten, har teke til motmæle. Det var ankeførehaving i Søgne 9. og 10. mars 1993, der teknisk sjef Leif Tollevik møtte for kommunen saman med prosessfullmektigen. Ankemotparten Eldar Dingsøyr møtte. Både Dingsøyr og Tollevik - den siste med prosessuell status som vitne - forklara seg for retten. I tillegg vart fire andre vitne avhøyrde; av desse var to nye for lagmannsretten. I samband med ankeførehavinga var det synfaring i området. Det vart dokumentert ein del skriftlege prov som vert nemnde nedanfor så langt det trengst for avgjerda. Saka står i det meste i same stode for lagmannsretten som for byretten.
Søgne kommune har i hovudsak halde fram:
Det er ikkje gjort nokon feil i samband med førehavinga av reguleringsplanen for felt E/F i Årosskogen, eigengodkjend av kommunestyret 5. februar 1987. Feltet vart teke opp til regulering medan den tidlegare bygningslova galdt, og det var ikkje då noko krav om kunngjering og varsling på dette steget av planprosessen. Då planen låg ute til offentleg ettersyn, hadde den nye plan- og bygningslova (lov 14. juni 1985 nr. 77, avstytt til plan- og bygningsloven) teke til å gjelde, slik at saksførehavingsreglane der vart lagde til grunn i det vidare arbeidet. I samband med offentleg ettersyn vart planen kunngjord slik det er sagt i plan- og bygningsloven §27-1 nr. 2. Dingsøyr hadde ikkje krav på særskilt varsel, ettersom varslingsplikta berre gjeld grunneigarar og rettshavarar "i området". Eigedomen til Dingsøyr ligg utanfor reguleringsområdet. Det same gjeld varsling og kunngjering om reguleringsvedtaket i kommunestyret, jf. plan- og bygningsloven §27-2 nr. 3. Varslinga kjem ikkje i ei anna stode ved at eit mindre areal i tidlegare stadfest reguleringsplan for felt G/H vart teke med i den nye planen.
Reglane i forvaltningslova §16 om førehandsvarsel og §27 om melding om einskildvedtak gjeld berre i høve til ein "part", jf. forvaltningloven §2e), og Dingsøyr var ikkje part i denne reguleringssaka. I alle tilfelle vil varslingsreglane i forvaltningslova ikkje gjelde her, med di særreglane i plan- og bygningslova går føre på sitt område, jf. plan- og bygningsloven §15 og forvaltningsloven §1. - At det heng saman slik, fylgjer både av lovførearbeida, rettspraksis ( Rt-1975-620), praksis frå Sivilombodsmannen og juridisk teori. Det kan i saka her heller ikkje vere rom for varslingsplikt på anna grunnlag.
Det var ingen manglar ved utforminga av kunngjeringa i samband med offentleg ettersyn og seinare reguleringsvedtak. Det kan ikkje krevjast at kunngjeringa skal innehalde ei heilt presis avgrensing av planområdet. Dessutan såg ikkje Dingsøyr desse utlysingane, slik at ein mogeleg feil ved innhaldet ikkje ville hatt noko å seie.
Ettersom det ikkje ligg føre nokon saksførehavingsfeil, er reguleringsvedtaket gyldig. Og i fall saksførehavingsreglane må supplerast med allmenne culpa-vurderingar, har kommunens folk ikkje handla aktlaust i dette tilfellet. Noko grunnlag for skadebot er det då ikkje.
Subsidiært gjer kommunen gjeldande at det ikkje er skadebotrettsleg årsakssamanheng mellom ein eventuell saksførehavingsfeil og det påståtte tapet. Jamvel om Dingsøyr hadde vore kjend med reguleringsutkastet og hadde teke opp si sak med planstyresmaktene, er det ingen grunn til å tru at planen hadde fått ei anna utforming på dette punktet. Både omsynet til avkloakkering, val av hustype, terrengtilpassing, ynske om å få fleire bustader og vektlegging på tilkomsten til friområdet nedanfor talar for at planløysinga ikkje hadde vorte endra i høve til utkastet. I tillegg ville ei forskyving av husrekkja - Tjønneveien 2-12 - mot aust ha teke bort utsikt for tre av granneeigedomane til Dingsøyr.
Atter subsidiært har kommmunen halde fram at gjennomføringa av reguleringsplanen ikkje har ført til noko økonomisk tap for Dingsøyr i form av minka salsverdi på eigedomen hans. Alternativet ville ha vore ei utbygging med rekkehus i samsvar med flatereguleringsplanen frå 1975. Ein vanleg kjøpar av eigedomen til Dingsøyr ville ikkje ha rekna det som noko meir gunstig enn den gjennomførde utbygginga med einebustader i kjede, jamvel om denne er trekt noko meir sørvestover.
Søgne kommune har sett fram slik påstand:
"1. Søgne kommune frifinnes.
2. Søgne kommune tilkjennes saksomkostninger for byrett og lagmannsrett."
Eldar Dingsøyr har når det særskilt gjeld det rettslege, vist til partsutsegnene for byretten, og har elles i hovudsak halde fram:
Kravet vert fremja på grunnlag av vanlege skadebotreglar. Det ligg føre slike feil ved saksførehavinga, særleg den manglande varslinga, at kommunen kjem i ansvar. Kravet til årsakssamanheng er oppfylt, og salsverdien av eigedomen til Dingsøyr har minka med minst kr 50.000.
Dingsøyr kjøpte eigedomen sin i 1983-84 i tillit til at området på nedsida av tilførslevegen var regulert til friområde i den stadfeste planen for felt G/H. Han fekk opplyst på teknisk etat at det ikkje ville kome noko byggverk der. Det var den fine utsikten som i mangt var grunnen til at han feste seg ved denne tomta, og han har betalt for utsikten gjennom den prisen han gav. Huset var under oppsetjing då han kjøpte eigedomen. Kommunen samtykte i salet, og har difor eit særleg ansvar for ikkje å omregulere friområdet til skade for Dingsøyr.
Det er openbert at kommunen hadde plikt til å varsle Dingsøyr om reguleringsplanen for felt E/F, særleg under omsyn til at det galdt ei omregulering av ein del av friområdet i planen for felt G/H. Som eigar innanfor felt G/H hadde Dingsøyr krav på særskilt varsel etter plan- og bygningslova. Det er særleg vist til plan- og bygningsloven §28-1 nr. 1 om omregulering. Dessutan må han reknast å ha vore "part" i høve til forvaltningslova, slik at han i alle høve hadde krav på førehandsvarsel etter forvaltningsloven §16 og melding om vedtaket etter §27. Når det gjeld varslingsplikta, har Dingsøyr særleg vist til ei avgjerd i Rt-1975-246.
Dessutan er lysingane i pressa mangelfulle. Det skulle ha gått fram av utlysingsteksten at det var tale om omregulering av ein del av friområdet. På grunn av reisefråvær i samband med arbeidet vart rettnok ikkje Dingsøyr klår over utlysingane. Men hadde omreguleringa vorte nemnt, ville nok grannane ha sett lysingane og gjort Dingsøyr kjend med dei.
Saksutgreiinga i plansaka er og mangelfull, ettersom det heller ikkje der er sagt noko om at ein del av friområdet vart omregulert til bustadområde. Saksgangen tyder på at planstyresmaktene ikkje har vurdert utsiktstilhøva for eigedomen til Dingsøyr. Og kommunestyret har truleg ikkje vore klår over at planvedtaket innebar ei slik omregulering. Det er praksis for at ein i Søgne er svært varsam med å omregulere friområde til byggjeområde. Dingsøyr har og halde fram at han reknar det som uheldig at dei same tenestemenn i kommunen som har medverka ved omreguleringa, har hatt med saka å gjere i ettertid. Det kan på denne bakgrunnen reisast spørsmål om klagemåla hans har fått ei upartisk vurdering.
Det er årsakssamanheng mellom den manglande varslinga og det planvedtaket som vart gjort. Hadde Dingsøyr vorte varsla om planen, ville han ha fått høve til å påverke avgjerdsprosessen slik at interessene hans vart tekne omsyn til. Det omstendet at den vedtekne utbyggingsplanen vart fråviken i byggjemeldinga, viser at det var mogeleg å finne andre løysingar som i endå større grad ville ha vore til føremon for Dingsøyr. Skulle retten vere i tvil om årsakssamanhengen, må tvilen gå utover kommunen som har skapt den uklåre situasjonen.
Eitt alternativ ville ha vore å la Tjønneveien 2 verte liggjande ubygd, medan eit anna alternativ i tillegg kunne ha gått ut på å forskyve dei andre husa - Tjønneveien 4-12 - med 6 meter mot aust, ved at "slusa" til friområdet nedanfor vart redusert i breidd frå 9 til 3 meter. Eit tredje alternativ kunne - ved sidan av den nemnde forskyvinga - ha gått ut på å byggje ut heile husrekkja frå nr. 2 til 12, men å senke husa avtrappande mot aust. Eit fjerde alternativ ville ha vore ei rein forskyving av husrekkja med 6 meter mot aust. Alle desse alternativa ville i varierande grad ha gjeve betre utsikt for Tjønneheia 1, eigedomen til Dingsøyr. Meirkostnadene - dels i form av auka utgifter og dels i form av minka inntekter - ville ha vore overkomelege, ettersom det var spørsmål om kommunen skulle avstå frå ei meirinntekt ved ei særleg sterk tomteutnytting til skade for Dingsøyr. Ved alternativ 4 ville det ikkje ha kome på nemnande meirkostnader. Når det gjeld dei økonomiske konsekvensane av dei ymse utbyggingsalternativa, har vitnet ingeniør Lindekleiv forklara seg om det. Ei anna løysing på problemet ville ha vore at Dingsøyr hadde fått kjøpe tomta i Tjønneveien 2 av kommunen.
Til omfanget av det økonomiske tapet er det vist til forklaringa til vitnet eigedomsmeklar Hodne, som viser at det er tale om ein monaleg reduksjon i salsverdien.
Subsidiært er det halde fram at saka har kome opp som fylgje av den manglande varslinga, slik at kommunen i alle høve må bere sakskostnadene.
Eldar Dingsøyr har sett fram slik påstand:
"1. Byrettens dom - domsslutningens post 1, stadfestes med tillegg av 18% rente p.a. fra byrettsdommens oppfyllelsesfrist.
2. Søgne kommune dømmes til å erstatte ankemotparten hans saksomkostninger både for byrett og lagmannsrett."
Lagmannsretten ser saka slik:
For heile utbyggingsområdet i Årosskogen ligg det føre ein reguleringsplan som vart stadfest av fylkesmannen 11. desember 1975. Planen er ein grovmaska plan ("flatereguleringsplan") som viser hovudtrekka i arealbruken. Etter kvart som dei ymse felta skulle byggjast ut, har det vorte laga meir detaljerte reguleringsplanar som har avløyst flatereguleringsplanen innan sine område. Tomta til Dingsøyr, Tjønneheia 1, ligg innanfor reguleringsplanen for felt G/H, stadfest av fylkesmannen 7. desember 1981. Eit område sørvest for tomta, på nedsida av tilførslevegen, er i denne planen utlagd til friområde, jf. §25 nr. 4 i dågjeldande bygningslov (tilsvarande i plan- og bygningsloven). Det same gjeld store areal elles i planen. Korkje av plankartet eller dei tilhøyrande reguleringsføresegnene går det fram at nokon del av friområda skal vere til eksklusiv bruk for nokon av bustadfelta innan området. Dersom det hadde vore tilfelle, ville det elles ha vore naturleg å regulere det til fellesareal, jf. §26f) i den dågjeldande bygningslova (jf. plan- og bygningsloven §25 nr. 7).
Det er nemnt ovanfor at reguleringsplanen for felt E/F vart eigengodkjend av kommunestyret 5. februar 1987. Parallelt med reguleringsplanen, som eit tillegg til denne, vart det laga ein meir detaljert utbyggingsplan (planen er kalla "flateplan med bebyggelsesplan") som vart slutthandsama av bygningsrådet, jf. for så vidt plan- og bygningsloven §28-2. Ettersom den opphavlege planen frå 1975 ikkje bygde på nøyaktige vurderingar av slikt som terrengtilhøve og avkloakkering, vart det gjort ein del endringar i høve til 1975-planen når det galdt avgrensinga av bustadområda. Det var og eit ynske frå formannskapet om å få nokre fleire bustader med i planen. Den vedtekne planen for felt E/F omfattar 51 bustadeiningar.
I denne reguleringsplanen vart bustadområdet lengst sørvest i planområdet forskyvd noko meir vestover i høve til den tidlegare avgrensinga mot det tilstøytande friområdet. Det er opplyst at reguleringsplanen frå 1975 og planen for felt G/H frå 1981 viste same avgrensing nett på dette punktet. Eit areal med ei breidd på 12-18 meter, eventuelt noko mindre, vart såleis ved 1987-planen omregulert frå friområde til bustadområde for å gje plass til ei bustadeining på den tomta som har adresse til Tjønneveien 2. Arealet ligg i utsiktsretninga for Tjønneheia 1 mot sørvest, og det er denne arealdisponeringa som er utgangspunktet for tvisten her.
Regulerings- og utbyggingsplanen for felt E/F la opp til såkalla kjedehus med mellomliggjande garasjar på tomtene til Tjønneveien 2-12. Etter dette ville bustadhuset i Tjønneveien 2 ha kome omlag midtvegs på tomta og gjeve maksimal utsiktsreduksjon for eigedomen til Dingsøyr. I byggjemeldinga vart planløysinga for heile husrekkja endra, slik at garasjane vart liggjande på vestsida av kvart hus i staden for på austsida. Bustadhuset i Tjønneveien 2 vart lagt heilt inntil grensa mot nr. 4 og fekk i motsetnad til dei andre tomtene frittliggjande garasje. Det er ikkje omstridd at denne løysinga er laglegare for Dingsøyr enn det som utbyggingsplanen viser. For lagmannsretten er det uklårt kva som er grunnen til denne endringa. Framlegget lt til å ha kome frå utbyggjaren, og det på eit tidspunkt før Dingsøyr var klår over omreguleringa og fyrste gongen protesterte i brev til kommunen 17. november 1987.
Lagmannsretten er samd med kommunen i at det ikkje kan seiast å vere nokon feil ved førehavinga av reguleringsplanen for felt E/F. Som kommunen har vist til, er det etter plan- og bygningsloven §27-1 nr. 2 og §27-2 nr. 3 berre grunneigarar og rettshavarar "i området" som kan ha krav på særskilt varsel. Og heller ikkje i høve til desse er kravet om individuell varsling absolutt. Den særskilde varslinga vil kome i tillegg til kunngjeringa i avisene, jf. Frihagen, Plan- og bygningsloven band III side 301. Det fylgjer av samanhengen at med "området" er meint planområdet, slik at eigedomen til Dingsøyr må reknast å falle utanfor.
Dingsøyr har vore oppteken av at planen innebar ei omregulering av ein del av friområdet for felt G/H, og at han difor hadde krav på varsel. Lagmannsretten kan ikkje sjå at denne synsmåten kan føre fram. For reguleringsendring gjeld same saksførehavingsreglar som ved regulering av tidlegare uregulert område, jf. plan- og bygningsloven §28-1 nr. 1. Som nemnt tidlegare var det omstridde friområdet med i reguleringsplanen for felt G/H, men utan at friområdet skulle tene eksklusive føremål for bustadfelta i den planen. Lagmannsretten kan vanskeleg sjå at reglane om særskilt varsling i plan- og bygningsloven - bortsett frå i reint særlege tilfelle - må utvidast til å gjelde eigarar utanfor planområdet, same om desse måtte ha ei meir eller mindre sterk interesse i planen. Frihagen side 302 nemner rettnok at "særlig ved mindre reguleringer og ved regulering ellers som særlig får praktisk betydning også for naboeierne, bør det likevel være rutine å varsle eierne av de tilgrensende eiendommer for å sikre deres interesser og at saken blir allsidig opplyst". Men om dette bør vere god rutine, noko retten ikkje tek stilling til i denne konkrete saka, er ikkje manglande individuell varsling av den grunn ein saksførehavingsfeil. Krinsen av dei som har krav på individuelt varsel, er klårt avgrensa i lova.
Når det gjeld avgjerda i Rt-1975-246, galdt den saka såkalla "mindre vesentlige endringer i reguleringsplan", jf. §28 nr. 3 i dågjeldande bygningslov. Her var det i §28 nr. 5 krav om førehandsvarsel til "eierne (festerne) av eiendommer som direkte vil berøres av vedtaket", jf. tilsvarande regel i plan- og bygningsloven §28-1 nr. 4. Denne regelen må ein sjå i samanheng med at slike mindre endringar ikkje skal kunngjerast i avisene. Fyrstvoterande og to andre domarar kom til at eigar av tomt som grensa inntil eit friareal som vart omregulert til byggjeområde og tillagt ei anna tomt, hadde krav på varsel om reguleringsendringa. Varslingsplikta lt til å ha vore forankra både i bygningslova §28 nr. 5 og på eit avtalerettsleg grunnlag, jf. side 251 i Rt. Mindretalet tok ikkje stilling til om tomteeigaren hadde krav på varsling etter bygningslova, sjå side 254.
Lagmannsretten kan ikkje sjå at denne domen kan vere avgjerande for saka vår, der utgangspunktet må takast i varslingsreglane i plan- og bygningsloven §27-1 nr. 2 og §27-2 nr. 3. Om ein tenkjer seg at omreguleringa av den omstridde delen av friområdet hadde vorte teke opp som eiga sak, som ei "mindre vesentlig endring" utan offentleg kunngjering, kan det vere at Dingsøyr ville hatt krav på individuelt varsel, slik som i Rt-1975-246. Men det treng lagmannsretten ikkje ta stilling til. For samanhengens skuld viser ein til at plan- og bygningsloven §94 nr. 3 har eit tredje sett med varslingsreglar ved søknad om byggjeløyve. Då skal både "naboer og gjenboere" varslast, og som "gjenboer" vart då og Dingsøyr varsla i samband med byggjemeldinga for Tjønneveien 2-12. Det var protesten frå han i denne samanhengen som førde til at fylkesmannen tok byggjesaka opp til avgjerd som klagesak, jf. side 25-29 i ankeutdraget.
Lagmannsretten kan ikkje sjå at det kan seiast å hefte manglar ved utforminga av kunngjeringa av planen i samband med offentleg ettersyn og etter eigengodkjenninga i kommunestyret. Kunngjeringa skal "klart angi det området forslaget (planen) omfatter". Ein viser til det som er halde fram i Frihagen side 351. Føremålet er å gje interesserte ei slik orientering at dei i tilfelle kan granske nærare. Særleg ved mindre planar vil det vere naturleg å opplyse meir i detalj om grensene for planområdet og kva planen går ut på. Men ved ein såvidt omfattande plan som den for felt E/F i Årosskogen kan det ikkje krevjast at den heilt presise avgrensinga av planen kjem fram i kunngjeringa. Omreguleringa av eit 12-18 meters belte av eit tidlegare regulert friområde i planen for felt G/H er ei justering som det ikkje kan krevjast at kunngjeringa særskilt skulle nemne. Denne omreguleringa må reknast som ein detalj i planen. Dessutan burde Dingsøyr i alle tilfelle hatt interesse av kva utforming reguleringsplanen ville få når det galdt bustadfeltet sør for eigedomen hans, på nedsida av tilførslevegen. Og då må kunngjeringa av planen i avisene reknast å ha vore varsel godt nok for han, slik at han kunne gjere seg nærare kjend med planen. Han må sjølv bere fylgjene av at han ikkje vart merksam på utlysingane.
Lagmannsretten er og samd med kommunen i at dei særskilde varslingsreglane ved utarbeiding av reguleringsplanar må reknast som uttømande - iallfall som hovudregel - i høve til forvaltningslova. Formelt fylgjer dette av plan- og bygningsloven §15. Ein viser til Frihagen side 287, som legg vekt på at "så direkte som spørsmålet om spesielt, individuelt varsel nå er regulert i plan- og bygningsloven §27-1, må krav om dette etter mitt skjønn her ansees uttømmende regulert". Tilsvarande må gjelde i høve til plan- og bygningsloven §27-2 nr. 3 med omsyn til kven som har krav på individuelt varsel. Avgjerda i Rt-1975-620, som galdt den tidlegare bygningslova, talar for at særlova i dette stykket er uttømande i høve til forvaltningslova, sjå merknadene på side 624 i Rt. Om det kan tenkjast tilfelle der forvaltningslova vil kome inn med krav om varsling i vidare utstrekning, går ein ikkje inn på. Det kan ikkje vere grunnlag for det i saka her.
Lagmannsretten kan heller ikkje sjå at planstyresmaktene i dette tilfellet på anna grunnlag hadde plikt til individuell varsling av Dingsøyr. Det omstendet at kommunen i 1984 godkjende Dingsøyr som kjøpar av tomta, kunne ikkje gje grunnlag for særskild varsling. Dei konsekvensar planen kunne få for eigedomen hans, var ikkje så omfattande og alvorlege at det gav grunn til å fråvike vanlege varslingsreglar. Det var ikkje tale om anna enn ein viss reduksjon av utsikten. Ein kan her vise til merknadene frå bygningssjefen i brev 3. desember 1987 til Dingsøyr, side 2223 i ankeutdraget. Utvidinga av bustadområdet eit stykke inn i det tidlegare regulerte friområdet, må reknast å vere resultatet av ei forsvarleg planfagleg vurdering og avveging.
Lagmannsretten er såleis komen til at det ikkje ligg føre nokon saksførehavingsfeil som gjer reguleringsvedtaket ugyldig. Då kan heller ikkje Dingsøyr krevje skadebot. Med omsyn til om kommunen kan kome i ansvar etter skadeserstatningslova §2-1 jamvel om saksførehavingsreglane er fylgde, treng retten ikkje gå nærare inn på det, med di ein ikkje kan sjå at nokon i kommunens teneste har handla skadebotrettsleg aktlaust i dette tilfellet.
Ettersom lagmannsretten ikkje kan sjå at det ligg føre ansvarsgrunnlag, går ein ikkje nærare inn på spørsmåla om årsakssamanheng og økonomisk tap.
Søgne kommune må etter dette frifinnast.
Anken har ført fram, og sakskostnadsspørsmålet vert regulert av tvistemålsloven §180 andre leden, jf. §172. I samsvar med hovudregelen i §172 fyrste leden bør ankemotparten bere dei kostnader ankeparten har hatt med saka både for lagmannsretten og byretten. Saka har ikkje bode på slik tvil at det er rom for å nytte unnataksregelen i §172 andre leden. Advokat Lyngholt har gjeve opp dei samla kostnadene for båe rettar til kr 60.189 med tillegg av ankegebyr kr 11.250. Av dette utgjer salær for byretten kr 35.000 og for lagmannsretten kr 23.000. Ankemotparten har protestert mot salæroppgåvene. Lagmannsretten set salæret for byretten til kr 30.000, jf. tvistemålsloven §176. Elles vert kostnadsoppgåvene til advokaten godtekne. Samla sakskostnader som ankemotparten skal betale til ankeparten vert etter dette kr 66.439.
Domen er samrøystes.
Slutning:
1. Søgne kommune v/ordføraren vert frifunnen.
2. I sakskostnader for byretten og lagmannsretten betaler Eldar Dingsøyr til Søgne kommune v/ordføraren 66.439 - sekstisekstusenfirehundretrettini - kroner innan 2 - to - veker etter at domen er forkynt.