LA-1996-196
| Instans: | Agder lagmannsrett - Dom |
|---|---|
| Dato: | 1996-04-30 |
| Publisert: | LA-1996-00196 |
| Stikkord: | Strafferett |
| Sammendrag: | |
| Saksgang: | Larvik byrett Nr. 95-00196 - Agder lagmannsrett LA-1996-00196 M |
| Parter: | Ankemotpart: A (Prosessfullmektig: Advokat Anders Nesheim). Ankepart: Den offentlege påtalemakta (Prosessfullmektig: Kst. politi- mester Hans W. Hygen) |
| Forfatter: | Lagdomar Asbjørn Nes Hansen. Sorenskrivar Tore Lindseth. Byrettsdomar Halvor Sigurdsen |
| Lovhenvisninger: | Veitrafikkloven (1965) §31, Straffeloven (1902) §52, §5, Straffeprosessloven (1981) §321, §325 |
Larvik byrett sa 4. januar 1996 dom med slik domsslutning:
"1. A, født xx.xx.1975, dømmes for overtredelse av vegtrafikkl. §31 første ledd, jfr. §5, første ledd, jfr. skiltforskriftenes §8, jfr. skilt nr. 362, til en straff av fengsel i 15 - femten - dager som gjøres betinget med en prøvetid på 2 - to - år, jfr. straffeloven §52 flg., samt en bot på kr 4000 - kronerfiretusen 00/100 -, subsidiært 4 - fire dagers fengsel.
2. A, født xx.xx.1975, dømmes til innen 2 - to - uker fra denne doms forkynnelse å betale det offentlige saksomkostninger med kr 1000 - kronerettusen 00/100."
Sakshøvet og dei personlege tilhøva til den dømde går fram av byrettsdomen.
Påtalemakta har anka domen til Agder lagmannsrett. Anken gjeld straffutmålinga.
Lagmannsretten tok 9. februar 1996 avgjerd om å fremja anken, jf. straffeprosessloven §325, jf. §321 andre leden.
Det var ankeførehaving i tinghuset i Tønsberg 30. april 1996. Den dømde møtte og forklara seg. Retten tok imot forklaring frå eit vitne.
Aktor har halde fram at det må leggjast til grunn at den dømde køyrde med ein gjennomsnittsfart på 144 km i timen på den aktuelle målestrekninga. Det er ikkje grunn til å trekkja resultatet av fartsmålinga i tvil. Køyringa skjedde i mørket natta til ein sundag og med ein del annan trafikk på vegen. Det har vore ein del ulukker, til dels med dødsfylgje, på denne strekninga, som er ein tofelts motorveg utan midtrabatt. Det må fastsetjast ei straff som verkar både individual- og allmennpreventivt. Etter rettspraksis skal det reagerast med fengselsstraff utan vilkår med den farten det er tale om her, i ei 90 kmsone. Det er vist til Rt-1994-898, Rt-1989-391, Rt-1989-782 og Rt-1986-1435.
Aktor har sett fram slik påstand:
"Tiltalte dømmes i samsvar med tiltalebeslutningen til ubetinget fengsel i 15 dager."
Forsvararen har halde fram at den dømde har vedgått å ha halde ein fart over fartsgrensa, men at farten ikkje har vore høgre enn 115-120 km i timen. Det er grunn til å reisa tvil ved resultatet av fartsmålinga. Polititenestemannen skulle både føra sin eigen bil i høg fart og samstundes nytta måleapparatet. Det knyter seg større uvisse til ei mobil fartsmåling - som her - enn ei stasjonær måling. På det videoopptaket som vart vist i lagmannsretten, var det ikkje råd å sjå bilen til den dømde nett då tidsmålaren vart sett i gang. Det er tale om svært små marginar - med eit frådrag i tida på mindre enn 4 sekundar, vil farten koma ned i under 140 km i timen. Når det gjeld andre straffutmålingsmoment enn farten, er det halde fram at det var tørr og fin vegbane og lite trafikk då køyringa skjedde. Dei to forenkla førelegga som den dømde ope har forklara seg om, bør ikkje ha vekt ved straffutmålinga. Den dømde har innsett alvoret i køyringa si, og handlinga har alt fått den konsekvensen at han måtte seia frå seg ein ekstrajobb i samband med inndraging av førarkortet. Skulle det verta tale om ytterlegare inndraging, står han i fare for å mista lærlingekontrakten han no har. Etter rettspraksis vert det normalt reagert med fengsel utan vilkår ved ein fart på over 140 km i timen i 90 km sone - dersom lagmannsretten skulle leggja denne farten til grunn. Men avgjerda i Rt-1987-524 viser at det kan vera rom for vilkårsdom når det ligg føre særlege omstende. Det er òg vist til Rt-1988-430.
Forsvararen har sett fram slik påstand:
"Anken forkastes".
Lagmannsretten har kome til at anken må føra fram.
Fartsmålinga vart gjennomførd med eit måleapparat av typen Police pilot, der gjennomsnittsfarten kjem fram ved ei utrekning på grunnlag av målt tid og distanse. I dette tilfellet var det òg installert eit videokamera i tilknyting til måleapparatet, og videoopptaket vart vist i lagmannsretten. Politiførstebetjent Helge Ranestad, som stod for fartsmålinga, forklara seg om metoden og måten målinga vart gjennomførd på, og om rutinane som vert fylgde med omsyn til kontroll av sjølve apparatet. Ved bruk av distansemålaren skal det vera ein tryggingsmargin på 20 meter, medan måling i ettertid viste at marginen faktisk var på 57 meter.
Målepunkta var ved start av kontrollen den øvste ljosmasta i rekkja av master langs motorvegen i sørgåande lei i bakkane opp frå - - -krysset i X, og sluttpunktet var ei opplysningstavle ved avkøyrsla til Y ved - - -eidet. Vitnet har forklara at avstanden frå bilen hans og fram til ljosmasta kan ha vore 3-400 meter då tidsmålaren vart sett i gang. Lagmannsretten kan ikkje sjå at det som er nemnt av forsvararen, gjev grunn til å tvila på resultatet av fartsmålinga. Jamvel om det var mørkt, må ljoset frå masta reknast å ha gjort startpunktet så opplyst at det var fullt mogeleg å kopla inn tidsmålaren nett på det tidspunktet bilen til den dømde passerte masta, og lagmannsretten legg til grunn at dette vart gjort. Den polititenestemannen som stod for målinga, har lang og omfattande røynsle med eit slikt måleapparat som vart nytta her, og jamlege kontrollar har ikkje avdekt tekniske feil ved apparatet.
Det står fram som ein lite velgrunna påstand når den dømde hevdar å ha halde ein fart på 115-120 km i timen. Til den polititenestemannen som gjennomførde fartsmålinga og stogga han, skal han elles ha nemnt ein fart på 120-130 km. Han har ikkje halde slik jamleg auga med speedometeret under køyringa at han kan ha hatt grunnlag for å meina noko eksakt om farten.
Lagmannsretten byggjer såleis på at den dømde heldt ein gjennomsnittsfart på 144 km i timen over ein strekning på 3589 meter.
Når det gjeld dei momenta som det elles vert lagt vekt på ved straffutmålinga, er lagmannsretten samd i dei synsmåtane byretten har halde fram, og viser til domsgrunnane. Lagmannsretten skal leggja til at videoopptaket, som visstnok ikkje vart vist for byretten, synte at det var ein del annan trafikk på strekninga under køyringa. Det er her tale om ein ung bilførar, og overfor denne gruppa vil dei allmennpreventive omsyna vega særleg tungt ved fastsetjinga av straffereaksjonen i fartssaker. Jamvel om den dømde i lagmannsretten gav uttrykk for at han hadde lært av hendinga, synest tilhøva likevel vera slik at det òg av individualpreventive omsyn er påkravt med ein streng straffereaksjon.
Ut frå den rettspraksis som ligg føre, jf. dei avgjerdene aktor har vist til, er lagmannsretten komen til at det bør reagerast med ei kortvarig fengselsstraff utan vilkår. Ein viser særleg til avgjerda i Rt-1994-898. Lagmannsretten kan ikkje sjå at det ligg føre omstende som bør føra til ein mildare straffereaksjon enn det som fylgjer av praksis. Fengselsstraffa kan høveleg setjast til 15 dagar i samsvar med påstanden frå aktor. Soning av ei slik straff bør ikkje vera til hinder for at den dømde kan oppfylla lærlingekontrakten sin. Når fengselsstraffa vert gjeven utan vilkår, bør den fastsette bota falla bort.
Domen er samrøystes.
Domsslutning:
I domen til byretten vert det gjort desse endringane:
Straffa vert sett til fengsel utan vilkår i 15 - femten - dagar. Bota fell bort.